Saturday, May 3, 2014

Loài kiến và "Vạn lý trường thành" của mình

Diệt kiến - Theo tờ Daily Mail, một nhóm các nhà khoa học do giáo sư Luis Forgi dẫn đầu đã phát hiện được một thành phố kiến quy mô nằm ngay dưới mặt đất ở Brazil. Các chuyên gia nhận định đây từng là nơi cư ngụ của hàng triệu con côn trùng.

Siêu đô thị bị bỏ rơi và chôn vùi dưới đất có một mạng lưới chằng chịt các đường giao thông và các vườn nấm (nảy sinh từ rau quả kiến thợ thu gom về). Đây được cho từng là vương quốc của một trong những loài kiến lớn nhất thế giới: kiến cắt lá. Tuy nhiên, không ai rõ loài kiến cắt lá rời bỏ thành phố ngầm này khi nào và đâu là nguyên nhân cho hành động đó.


Các chuyên gia đã đổ hàng chục tấn bê tông vào các lỗ trên mặt đất (vốn đóng vai trò như những ống điều hòa không khí của loài kiến) nhằm làm phát lộ mạng lưới hầm ngầm. Họ đã mất tới 10 ngày để hoàn tất việc đổ bê tông choán hết mê cung đường hầm có diện tích 46,5m2 và trải dài tới gần 8m dưới mặt đất. Sau 1 tháng, các nhà khoa học bắt đầu đào bới và khám phá một siêu thành phố được miêu tả là “sánh ngang Vạn Lý Trường Thành của Trung Quốc”.

Cộng đồng kiến đã chứng tỏ khả năng phi thường khi xây dựng vương quốc khổng lồ của chúng. Mỗi con kiến thợ chắc chắn đã phải đào bới và chở bỏ các đống đất nặng gấp nhiều lần trọng lượng của nó đi suốt quãng đường tương đương hơn 0,8km. Tổng cộng, chúng đã đào bới khoảng 40 tấn đất để tạo nên mê cung trong thành phố, chứng tỏ “Sức mạnh bí mật của Tự nhiên” như trong bộ phim tài liệu của tiến sĩ Bert Hölldobler thuộc Đại học Arizona (Mỹ).

Kiến cắt lá đã tạo ra vô vàn đô thị như vậy khắp châu Mỹ. Loài ăn lá này được cho là có tổ chức xã hội phức tạp thứ hai trên Trái đất, sau loài người.

Mỗi vương quốc kiến nằm dưới sự cai trị của một nữ hoàng. Mỗi nữ hoàng sẽ thu nhận 300 triệu tinh trùng của kiến đực trước khi thành lập đế chế của nó. Sau đó, con cái của nữ hoàng sẽ đảm nhiệm việc xây dựng ngôi nhà chung và thu nhặt thức ăn. Kích thước của mỗi con kiến con này sẽ quyết định nhiệm vụ và địa vị của nó.

Nhiệm vụ duy nhất của những con kiến khác sẽ là chăm lo đến chất thải. Chúng có xu hướng là những cá thể lớn tuổi hơn trong xã hội. Một trong những công việc của chúng là chịu trách nhiệm loại bỏ các ký sinh trùng nguy hiểm, ví dụ như ruồi phorid – sinh vật gieo rắc mầm mống phá hoại bằng cách đẻ trứng vào các kẽ nứt trên đầu kiến thợ.

Các con kiến lớn hơn được tập hợp thành một quân đội có quy củ nhằm chống lại bất kỳ kẻ thù nào của cộng đồng. Mỗi thành viên trong đội quân này có thể mang vác gấp 50 lần trọng lượng của nó. Và cũng tương tự như các lực lượng vũ trang trong xã hội loài người, các quân nhân kiến đôi khi cũng hỗ trợ kiến thợ trong những dự án kỹ thuật như đào bới đường hầm.

Friday, May 2, 2014

Loài kiến trồng nấm sinh sản hoàn toàn vô tính

Diệt kiến - Hầu hết các loài côn trùng xã hội như mối, kiến, ong đều quen với sự vắng mặt của cá thể đực trong những hoạt động sống thường nhật. Những đàn côn trùng này được duy trì bởi hoạt động của bầy kiến cái không có khả năng sinh sản dưới sự chỉ huy của một con chúa đẻ trứng. Nhưng, nhìn chung tất cả các loài côn trùng xã hội đều có khả năng sinh ra cá thể đực, những cá thể này tiếp tục đi khắp nơi để thực hiện chức năng nhân giống bằng cách thụ tinh cho các con chúa.

Tuy nhiên, theo báo cáo của Christian Rabeling và Ulrich Mueller cùng các đồng nghiệp trên tờ PloS ONE mới đây, kiến chúa ở loài Mycocepurus smithii sinh sản mà không cần thụ thai và trong đàn không hề có sự hiện diện của bất kì con đực nào.

“Những động vật sinh sản hoàn toàn vô tính rất hiếm gặp trong tự nhiên, và chính điều này làm nên sự khác biệt của loài kiến mà chúng tôi nghiên cứu,” Rabeling, nhà nghiên cứu chuyên về sinh thái, tiến hóa và hành vi, cho biết. “Về dài hạn, các loài sinh sản vô tính không tái tổ hợp gen ở thế hệ con cái, do vậy dễ xảy ra các đột biến có hại tích lũy qua thời gian và khiến chúng đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng nhanh chóng hơn các loài khác. Nhìn chung chúng không có khả năng duy trì nòi giống lâu dài qua thời gian tiến hóa.”

Các nghiên cứu trước đó về kiến Mycocepurus smithii tại Puerto Rico và Panama đã đưa ra dự đoán rằng rất có thể loài này sinh sản hoàn toàn vô tính. Cụ thể, nghiên cứu do Mueller và Anna Himler tiến hành đã chỉ ra rằng kiến chúa loài này sinh sản trong phòng thí nghiệm mà không cần tới sự thụ tinh của kiến đực.

Kiến Mycocepurus smithii đang chăm sóc cho vườn nấm của chúng. Đây là những con kiến sinh sản hoàn toàn vô tính duy nhất được biết đến trên thế giới. (Ảnh: © Alex Wild)
Tuy nhiên, năm 1960 các nhà khoa học lại tìm thấy những con đực của loài M. smithii tại Brazil. Nếu như thực sự có những cá thể đực tồn tại, thì chắc hẳn – ít nhất là đôi khi – loài kiến này cũng sinh sản hữu tính.

Rabeling đã phân tích những cá thể đực nghi vấn nói trên và phát hiện ra rằng chúng thuộc về một loài khác có họ hàng gần với M. smithii., loài này mang tên Mycocepurus obsoletus và sinh sản hữu tính. Do vậy, ông cùng nhóm nghiên cứu khẳng định rằng kiếm nấm Mycocepurus smithii hoàn toàn không tồn tại cá thể đực.

Ông cũng tiến hành giải phẫu cơ thể các con kiến chúa M. smithii lấy từ Brazil và phát hiện ra cơ quan chứa tinh trùng của chúng hoàn toàn trống rỗng.

Kết hợp với các nghiên cứu trước, Rabeling cùng đồng nghiệp đi tới kết luận rằng Mycocepurus smithii là loài sinh sản hoàn toàn vô tính, kể từ những đàn sống tại Bắc Mexico cho tới những đàn ở Trung Mỹ hay Brazil.

Về lịch sử tiến hóa, các nhà khoa học ước tính loài kiến này bắt đầu có mặt trên Trái đất từ 1 tới 2 triệu năm về trước. Như vậy, đây là một loài trẻ so với lịch sử phát triển 50 triệu năm của nhóm kiến trồng nấm.

Thursday, May 1, 2014

Loài kiến kỳ quái chuyên ăn Smartphone

Diệt kiến - Những thiết bị sau khi bị kiến tấn công và ăn mòn hầu hết đều bị hỏng và không thể sử dụng được nữa, theo phản ánh của báo chí địa phương. Hiện nhiều bang của Mỹ đã phát hiện được loài kiến điên này - vốn được cho là thuộc họ kiến điên Raspberry có nguồn gốc ở Nam Mỹ. Bằng cách nào đó, chúng đã di cư đến Mỹ và phá hủy hàng loạt thiết bị điện tử trên diện rộng.


Trên thực tế, loài kiến này được phát hiện lần đầu tại Texas từ năm 2002 và nhanh chóng lây lan sang các bang lân cận. Chúng đã gây náo loạn không ít do tấn công vào máy tính xách tay của người dân, cũng như các linh kiện điện tử RV. Nhờ kích thước nhỏ (chưa đầy 0.5mm), chúng dễ dàng chui vào các khu vực chật hẹp, thậm chí là bên trong điện thoại di động để ăn sạch vi mạch.

Hiện các nhà khoa học vẫn chưa biết chính xác bằng cách nào mà loài kiến có tên khoa học N.fulva này lại đột nhập được vào Mỹ, dù khả năng cao nhất là ai đó đã vô tình vận chuyển chúng theo hành lý của mình, hoặc chúng đã chui vào bên trong một laptop/điện thoại di động vào Mỹ. Đây cũng chính là cách thức chính mà kiến điên lan từ bang này sang bang khác. Điều nguy hiểm hơn là N.fulva đang miễn nhiễm với thuốc diệt côn trùng nên rất khó tiêu diệt chúng.

"Ít nhất đã có 21 hạt tại Texas và 20 hạt tại Florida bị kiến điên tấn công. Chúng không chỉ nhắm đến đồ điện tử và thiết bị công nghệ mà còn hung hãn tấn công cả động vật hoang dã khi đói", cảnh sát cho hay. Cũng chính vì vậy mà chúng đã đánh bật một dân số kiến lửa đông đảo ra khỏi nơi trú ngụ của chúng. "Bình thường, kiến lửa khá lịch sự. Chúng sống bình yên trong sân nhà của bạn, xây tổ và cư trú tại đó. Chúng chỉ đốt khi chẳng may bị bạn dẫm chúng mà thôi", một nhà côn trùng học cho biết. Việc hàng đàn kiến lửa bị mất tổ và phải di chuyển ra đường sẽ là một nguy cơ lớn, ông này cảnh báo.

Ngược với kiến lửa, kiến điên lại có xu hướng di trú liên tục. Chúng sẽ đi bất cứ nơi nào mà chúng có thể tiếp cận được - cũng đồng nghĩa với tất cả mọi nơi. Các thiết bị có chứa bảng mạch dường như là địa điểm mà chúng yêu thích nhất và theo ước tính, N.fulva đã gây tổn thất về đồ điện tử lên tới 146.5 triệu USD riêng tại Texas

Wednesday, April 30, 2014

Kiến và bí mật nâng vật nặng gấp nhiều lần cơ thể

Diệt kiến - Các nhà nghiên cứu đã phát hiện thấy khớp nối cổ của một loài kiến ruộng phổ biến của Mỹ có thể chống cự áp lực một cách kinh ngạc. Những khớp nối như vậy có thể thúc đẩy, các robot tương lai mô phỏng khả năng nâng vật nặng của kiến trên cả mặt đất và trong không gian.

Các hy vọng tuyệt đỉnh này (high hopes) có thể giúp di chuyển một cây cao su (giống như trong bài hát High hopes trong phim The hold in the head năm 1959, đây bài hát đạt giải Oscar cho ca khúc trong phim hay nhất), nhưng bí ẩn thật về sức mạnh huyền thoại của kiến có lẽ nằm trong khớp cổ tí xíu của loài côn trùng bé nhỏ này.

“Những con kiến là những hệ thống cơ khí thật sự rất ấn tượng”, Carlos Castro, một trợ lý giáo sư cơ khí và kỹ thuật hàng không vũ trụ tại trường đại học bang Ohio nói. “Trước khi bắt đầu các thử nghiệm, chúng tôi đã chủ quan ước tính rằng chúng có thể chịu được sức nặng gấp khoảng 1.000 lần trọng lượng cơ thể chúng, nhưng sự thật còn hơn thế nhiều”.

Các kỹ sư đang nghiên cứu xem, liệu những khớp nối giống như vậy có thể làm các robot tương lai có khả năng nâng vật nặng như kiến trên mặt đất và trong không gian hay không.

Các nhà nghiên cứu khác đã quan sát loài kiến trên cánh đồng từ lâu và họ đoán rằng, chúng có thể nhấc bổng vật nặng gấp hàng trăm lần trọng lượng cơ thể hoặc còn có thể là nặng hơn nữa, đánh giá dựa trên trọng lượng của những chiếc lá hoặc con mồi mà chúng vận chuyển. Tuy nhiên Castro và các đồng nghiệp của mình sử dụng một cách tiếp cận khác.

Họ đã làm kiến đứt ra thành từng phần riêng lẻ.

“Giống như việc bạn phải làm với bất kỳ một hệ thống máy móc nào, nếu bạn muốn biết chúng làm việc ra sao, bạn phải tách rời từng phần ra”, Castro nói. “Trong trường hợp này nghe có vẻ thật tàn nhẫn, nhưng chúng tôi đã gây mê cho chúng trước khi thực hiện”.

Các kĩ sư đã xem xét kiến Allegheny mound (Formica exsectoides) để xem liệu nó có giống là một dạng thiết bị mà họ muốn tái thiết kế hay không: Họ đã kiểm nghiệm các bộ phận chuyển động của loài kiến này và các vật liệu cấu tạo nên bộ phận đó.

Vì sao kiến nâng được vật nặng gấp nhiều lần cơ thể?

Họ đã chọn loài kiến đặc biệt này vì, loài này phân bố phổ biến ở miền Đông Mỹ và có thể dễ dàng lấy được loài kiến này từ phòng nuôi thí nghiệm nghiên cứu côn trùng của trường đại học. Đó là một loài kiến đồng ruộng trung bình và không phải là đặc biệt về khả năng nâng đồ vật.

Họ đã chụp ảnh kiến bằng các kính hiển vi điện tử và chụp X-quang cắt lớp. Trước tiên, những con kiến được đặt vào tủ lạnh để gây mê, sau đó được dán úp xuống một máy li tâm được thiết kế đặc biệt để đo lực cần thiết làm biến dạng cổ và cuối cùng là làm gãy rời đầu ra khỏi thân.

Các máy ly tâm làm việc trên cùng một nguyên tắc giống như một trò chơi có tên Rotor. Trong trò chơi này, một phòng hình tròn sẽ quay cho đến khi lực li tâm ghim cơ thể vào tường và người chơi văng ra khỏi chỗ đứng trên sàn. Trong trường hợp của kiến, đầu của chúng được gắn keo lên sàn của các máy ly tâm, vì vậy khi máy li tâm đã quay, phần mình của kiến có thể bị kéo ra ngoài cho tới khi cổ của chúng bị đứt ra.

Các máy ly tâm quay với tốc độ hàng trăm vòng mỗi giây, và càng lúc càng gia tăng thêm áp lực lên những con kiến. Ở lực quay tương ứng với khoảng 350 lần trọng lượng cơ thể của kiến, các khớp cổ của kiến bắt đầu căng ra và cơ thể bị kéo dài ra. Những cái cổ kiến bị vỡ khi lực văng bằng khoảng 3.400 tới 5.000 lần trọng lượng cơ thể trung bình của chúng.

Các chụp cắt lớp CT phát hiện thấy, cấu trúc mô mềm của cổ và kết nối của cổ với bộ xương giáp cứng của đầu và cơ thể kiến. Các hình ảnh hiển vi điện tử cho thấy từng phần của khớp đầu - cổ - ngực được bao phủ trong một kết cấu khác lạ, các cấu trúc trông giống như những cái bướu hoặc lông lan rộng từ các vị trí khác nhau.

"Các côn trùng khác cũng có các cấu trúc vi mô tương tự, và chúng tôi cho rằng chúng có thể đóng một vai trò về cơ khí nào đó”, Castro nói. “Các vi cấu trúc này có thể điều chỉnh cách mà các mô mềm và bộ xương ngoài tiếp xúc nhau, nhằm giảm thiểu áp lực và tối ưu hóa chức năng cơ học. Chúng có thể tạo ra ma sát hoặc làm thanh giằng một bộ phận chuyển động để chống lại bộ phận khác".

Một tính chất quan trọng khác của thiết kế dường như là bề mặt chung giữa vật liệu mềm của cổ và vật liệu cứng của cái đầu. Quá trình chuyển đổi như vậy thường tạo ra nơi tập trung áp lực lớn, nhưng loài kiến có một sự chuyển đổi dần dần và phân loại giữa các vật liệu làm tăng hiệu quả - một tính năng thiết kế khác có thể hữu ích cho các thiết kế nhân tạo.

“Giờ thì chúng ta hiểu được giới hạn chịu đựng của những con kiến này và cách phản ứng cơ học khi nó chịu một tải trọng, chúng tôi muốn tìm hiểu xem nó di chuyển như thế nào. Cái gì đã giữ đầu của nó? Cái gì thay đổi khi kiến mang tải theo các hướng khác nhau?”.

Một ngày nào đó, nghiên cứu này có thể dẫn tới phát minh các robot siêu nhỏ kết hợp giữa các bộ phận cứng và mềm, giống như cơ thể của kiến vậy. Nhiều công việc ngày nay liên quan đến việc lắp ráp các robot nhỏ, các thiết bị riêng lẻ có thể cùng hoạt động với nhau. Tuy nhiên một vấn đề khó khăn sẽ xuất hiện nếu các nhà nghiên cứu cố gắng tạo ra các robot lớn dựa trên thiết kế tương tự, Castro giải thích.

Kiến là loài siêu mạnh mẽ trên quy mô nhỏ vì cơ thể của chúng quá nhẹ. Bên trong bộ xương ngoài cứng của mình, cơ bắp của chúng không cần phải hỗ trợ nhiều, do đó, chúng có thể tự do dùng tất cả sức mạnh của chúng để nâng các đối tượng khác. Con người thì ngược lại, mang theo tải trọng tương đối nặng do trọng lượng cơ thể của chính mình. Với cơ bắp của con người làm tăng thêm trọng lượng cơ thể, chúng ta không còn nhiều sức mạnh để nâng các đối tượng khác.

Trên một thang về kích cỡ con người, mặc dù vậy, lũ kiến chiến thắng bằng vật lý cơ bản. Trọng lượng cơ thể của chúng tăng cùng với thể tích tổng thể của chúng, trong khi sức mạnh cơ bắp của chúng chỉ tăng lên cùng với diện tích bề mặt. Vì vậy một người có kích thước bé nhỏ như kiến, nếu có thực mà không phải là trong một bộ phim kinh dị, có thể sẽ không thể mang vác vật nặng như kiến.

"Một robot có kích thước lớn dựa trên thiết kế đó có thể vậnh chuyển và kéo hàng hóa trong trạng thái không trọng lực, do vậy một ngày nào đó chúng ta có thể thiết kế một robot kiến khổng lồ trong không gian, hoặc ít nhất là một thứ gì đó lấy cảm hứng từ kiến”, Castro nói.

Trong lúc đó, các kỹ sư sẽ nghiên cứu cơ của kiến một cách kĩ lưỡng - có lẽ sử dụng hình ảnh cộng hưởng từ. Mô phỏng máy tính cũng sẽ giúp giải đáp cho câu hỏi làm cách nào để có thể mở rộng quy mô các cấu trúc tương tự .

Tuesday, April 29, 2014

Phân chia về địa vị xã hội của loài kiến

Diệt kiến - Nghiên cứu mới đã phát hiện ra rằng địa vị xã hội của kiến trong tổ phụ thuộc vào cả sự thừa kế di truyền lẫn thức ăn mà nó ăn khi còn nhỏ. 

Các nhà nghiên cứu đã tìm hiểu loài kiến thu hoạch Florida (Pogonomyrmex badius) để tìm ra nhân tố nào quyết định đến địa vị xã hội của một con kiến. 

Nhà nghiên cứu Christopher R. Smith – cựu nghiên cứu sinh thuộc đại học Illinois tại Urbana – Champaign hiện là nhà nghiên cứu hậu tiến sĩ thuộc đại học bang Arizona – cho biết: “Về cơ bản điều mà chúng tôi phát hiện ra đó là sự phức tạp. Nhân tố di truyền cũng góp phần xác định địa vị nhưng nhân tố môi trường cũng có vai trò rất lớn”. 

Nghiên cứu do nhà sinh học Andrew Suarez thuộc đại học Illinois tại Urbana – Champaign được đăng tải trên số ra tháng 8 tờ American Naturalist. 

Con đực chỉ giao phối rồi chết 

Trong xã hội của loài kiến P. badius chỉ có duy nhất một con đường cho con đực. Chúng chỉ được sinh ra một lần trong năm và “không có vai trò gì khác ngoài việc giao phối rồi chết”. 

Đối với con cái có 3 số mệnh cho nó: một số con sẽ trở thành kiến chúa trong khi những con khác sẽ phân chia thành hai loại kiến thợ (kiến thợ chính và kiến thợ phụ). Kiến chú nặng gấp 8 lần kiến thợ phụ, trong khi kiến thợ chính nặng gấp 4 lần kiến thợ phụ. Tuy nhiên số lượng kiến thợ chính chỉ chiếm khoảng 5% số kiến thợ. 


Ba địa vị của con cái trong tổ kiến thu hoạch Pogonomyrmex badius Florida bao gồm: kiến chúa, kiến thợ chính và kiến thợ phụ.

Để phân tích tác động của yếu tố di truyền đối với địa vị, các nhà khoa học đã tiến hành kiểm tra theo dòng kiến bố với 1.200 con kiến thuộc 8 tổ khác nhau. Họ phát hiện rằng một số dòng giống cũng có lợi thế vì con cháu của một số kiến bố có khả năng trở thành kiến chúa trong khi con cái cháu của một số con bố khác lại có xu hướng trở thành kiến thợ. 

Các nhà khoa học cũng tìm hiểu vai trò của dinh dưỡng trong việc xác định địa vị xã hội bằng cách phân tích chế độ dinh dưỡng của kiến ở giai đoạn nhộng – bước chuyển đổi để phát triển từ ấu trùng thành kiến trưởng thành. Nếu con kiến có chế độ ăn nhiều thịt, và ăn những con mồi ở vị trí xa hơn trong chuỗi thức ăn thì cơ thể của nó sẽ có nhiều hơn một loại nitơ đặc biệt so với con kiến ăn nhiều thức ăn có nguồn gốc thực vật. 

Như vậy những con kiến sẽ trở thành kiến chú có lượng nitơ cao nhất trong cơ thể, điều này có nghĩa là chúng ăn nhiều loài ở vị trí xa hơn trong chuỗi thức ăn so với kiến thợ chính, kiến thợ chính lại có nhiều nitơ hơn so với kiến thợ phụ. 

Trong trường hợp này, các nhà nghiên cứu không thể nói chắc chắn liệu chế độ ăn của kiến đang lớn có giúp chúng có được vị trí này hay vị trí kia hay không, hay liệu có phải sự khác biệt trong chế độ ăn hình thành sau khi kiến đã nở hay không, vì đôi khi địa vị được xác định trong giai đoạn ấu trùng. 

Smith cho biết: “Tất cả các bằng chứng có được đến nay cho thấy sự khác biệt định tính trong vấn đề dinh dưỡng có liên quan đến việc xác định địa vị mặc dù chúng ta vẫn còn thiếu mắt xích cuối cùng để khẳng định đó thực sự là nguyên nhân”. 

Câu hỏi chưa được giải đáp 

Mặc dù các nhà nghiên cứu nhận thấy cả bản chất và dinh dưỡng đều giữ vai trò nhất định trong việc xác định vị trí xã hội của một cá thể nhưng họ vẫn chưa hiểu được chi tiết về cách thức tác động của hai yếu tố. Có lẽ cả di truyền lẫn dinh dưỡng đều tạo nên phản ứng hooc-mon nhằm quyết định việc con kiến sẽ trở thành kiến thợ hay kiến chúa. 

Trong khi một số ít các loài côn trùng sống theo xã hội quyết định địa vị hoàn toàn nhờ yếu tố di truyền – tất cả con cháu của một con đực sẽ trở thành kiến chúa hay ong chúa trong khi con cháu của con đực khác đều trở thành kiến thợ hay ong thợ - các nhà khoa học nghĩ rằng phát hiện ở loài kiến thu hoạch Florida có thể đúng với nhiều loài khác. 

Smith cho biết: “Tôi cho rằng ở mọi loài đều có sự pha trộn giữa hai yếu tố. Có một vài trường hợp tự nhiên hoàn toàn thắng thế. Nhưng tất cả những điều này cho chúng ta thấy tồn tại sự phối hợp giữa tự nhiên và dinh dưỡng ở hầu hết các loài côn trùng sống theo xã hội”. 

Ông nói đó chính là lợi thế tiến hóa đối với các loài cho phép cả hai yếu tố quyết định đến địa vị xã hội. 

Smith nói với LiveScience rằng: “Lợi ích của quần thể có nhân tố dinh dưỡng chính là nó cho phép tính linh hoạt tồn tại. Chúng có thể thay đổi nhanh chóng và dễ dàng địa vị thể phù hợp với môi trường tốt hơn. Nhưng có yếu tố tự nhiên lại mang lợi thế đến cho cá thể, do nó có thể phát triển để có được khả năng sinh sản. Đây là sự cân bằng giữa cái mà cá thể muốn với cái mà quần thể muốn”. 

Monday, April 28, 2014

Loài kiến Argentina hiếu chiến và ngang ngược

Diệt kiến - Kiến Argentina (Linepithema humile) có kích thước rất nhỏ (con trưởng thành có kích thước khoảng 2-3 mm) nhưng lại là một loài cực kỳ gây hại. Giống như nhiều loài kiến khác chúng rất thích ăn chất ngọt tiết ra từ côn trùng gây hại cho cây như rệp phylloxera (Dactylosphaera vitifoliae) - một trong những loài được đánh giá ít gây hại nhất nhưng một mùa hè cũng có thể phá hoại cả một vườn nho.


Điều đáng nói là không chỉ ăn côn trùng mà loài kiến này còn bảo vệ các côn trùng gây hại khỏi những kẻ thù khác của chúng, chăm sóc chúng sao cho chúng cảm thấy thật tốt nhất để chúng sinh sôi nảy nở nhiều hơn cho kiến Argentina lấy thức ăn.

Kiến Argentina lại sống trong một cộng đồng rất đông đảo lên tới hàng tỷ cá thể. Tại Mỹ, người ta từng phát hiện thấy một tổ kiến Argentina lớn tới mức trải dài 900 km dọc theo bờ biển California.

Đây là một tổ hợp của hàng ngàn các tổ khác liên kết với nhau. Bởi vậy, thật khó mà tưởng tượng được tổ kiến khổng lồ này đã nuôi bao nhiêu côn trùng có hại như rệp phylloxera để cung cấp đủ thức ăn cho chúng.

Mối đe dọa của kiến Argentina trở nên đặc biệt nghiêm trọng vào cuối thế kỷ 19 khi loài kiến vốn chỉ sống trong những cánh đồng hoang và các khu rừng cận nhiệt đới của Nam Mỹ này bắt đầu mở hành trình chinh phục thế giới.

Ban đầu, người ta chỉ thấy chúng ở Trung Mỹ. Nhưng sau đó là miền nam nước Mỹ và từ đó di chuyển tới cả châu Âu và Đông Á.

Kiến Argentina có thể lan rộng trên toàn thế giới bởi chúng chúng có hai đặc điểm khác với những loài kiến cận nhiệt đới khác. Thứ nhất, chúng có thể sống sót trong mùa đông lạnh giá trong những hang động sâu dưới lòng đất. Thứ hai, chúng còn là những kẻ cực kỳ hiếu chiến và mạnh mẽ.

Loài kiến thông thường chung sống với nhau hết sức hòa bình. Thậm chí cả khi đi kiếm thức ăn chúng cũng cố gắng kết bạn với nhau. Nhưng kiến Argentina là một loài rất cố chấp. Chúng đi tới đâu sẽ liên tục tấn công các tổ kiến bản địa tới đó.

Chúng phá hoại tổ của những loài kiến bản địa, "trục xuất" hoặc giết những con kiến sống trong tổ đó. Mỗi cuộc đột kích như thế này, kiến Argentina huy động tới hàng chục ngàn con kiến mạnh và hiếu chiến tham gia.

Bởi vậy, mỗi bước tiến của kiến Argentina sẽ làm các loài kiến bản địa phải lùi bước, ngoại trừ loài kiến mật (Prenolepis imparis).

>>>Liên hệ tư vấn diệt Kiến<<<

CÔNG TY CỔ PHẦN PCS VIỆT NAM

Trụ sở chính: Số 15 ngách 99/85/6 Đức Giang, Thượng Thanh, Long Biên, Hà Nội

Điện thoại: 04 668 22688 - Fax: 04.367 63381 – DĐ. 090.365.4888

Website : VietNamPCS.com

>>>Từ khóa tìm kiếm trên Google<<<

Diệt mối PCS Việt Nam

Diệt gián PCS Việt Nam

Diệt chuột PCS Việt Nam

Diệt muỗi PCS Việt Nam

Diệt kiến PCS Việt Nam

Diệt côn trùng PCS Việt Nam

Sunday, April 27, 2014

Giải mã bí mật giấc ngủ của loài kiến

Diệt kiến - Sự khác biệt trong cách ngủ giải thích tại sao kiến chúa sống tới vài năm, còn tuổi thọ của kiến thợ chỉ tính bằng tháng. Tuy nhiên, nó đảm bảo rằng kiến thợ luôn tỉnh táo trong mọi thời điểm để làm việc và bảo vệ tổ. 

Chỉ có kiến chúa được hưởng đặc quyền ngủ say, còn lũ kiến thợ buộc phải tranh thủ ngủ gật hàng trăm lần trong ngày. 

Ba chuyên gia Deby Cassill, Skye Brown và Devon Swick của Đại học South Florida và George Yanev của Đại học Texas (Mỹ) nghiên cứu hành vi ngủ của loài kiến lửa Solenopsis invicta. Họ gây dựng một tổ kiến gồm ba kiến chúa, 30 kiến thợ và 30 ấu trùng trong phòng thí nghiệm rồi đặt tấm kính lên phía trên tổ. Một số máy quay được đặt ở phía trên tấm kính để ghi hình liên tục. Do kiến lửa thường sống dưới mặt đất, nhóm nghiên cứu nghĩ rằng hành vi ngủ của chúng sẽ không bị tác động bởi chu kỳ ngày-đêm. 

Kết quả ghi hình cho thấy, kiến thợ thường xuyên ngủ gật trong những khoảng thời gian nhất định. Tuy nhiên, chúng không ngủ gật cùng lúc. Nếu tính trung bình thì mỗi con kiến thợ ngủ gật 250 lần mỗi ngày, mỗi lần chỉ diễn ra hơn một phút. Tổng thời gian ngủ của chúng là 4 giờ 48 phút mỗi ngày. 

Vào mọi thời điểm luôn có tới 80% kiến thợ tỉnh táo. 

“Tỷ lệ trên, cùng với tình trạng ngủ gật liên tục của kiến thợ, đồng nghĩa với việc mọi nhiệm vụ trong tổ luôn được hoàn thành. Luôn có ít nhất một kiến thợ sẵn sàng làm việc nếu có nhiệm vụ phát sinh. Khi công việc giảm, kiến thợ ngủ nhiều hơn”, Cassill cho biết. 

Những con kiến chúa ngủ lâu hơn so với “thần dân” của chúng. Thậm chí chúng còn “đồng bộ hóa” giấc ngủ, bởi nhiều lần nhóm nghiên cứu nhìn thấy cả ba con chúa ngủ cùng lúc. “Giống như chó săn, lũ kiến chúa nằm lên nhau trong lúc ngủ. Khi tỉnh giấc chúng lại tách ra”, Cassill kể. 

Trung bình kiến chúa ngủ 90 lần mỗi ngày, mỗi lần hơn 6 phút. Như vậy tổng thời gian ngủ của chúng vào khoảng hơn 9 tiếng đồng hồ mỗi ngày. Kiến chúa có hai kiểu ngủ. Thỉnh thoảng con chúa ngủ lơ mơ vì râu của chúng cứ dựng lên giữa chừng rồi hạ xuống. Trong khi ngủ lơ mơ, kiến chúa rất dễ tỉnh giấc bởi tiếng động. Song những giấc ngủ như thế chỉ chiếm số ít, bởi chúng thường xuyên có những giấc ngủ sâu. Khi ấy râu của chúng thụt vào, còn miệng ngậm chặt. Nhóm của Cassill còn có bằng chứng cho thấy kiến chúa mơ trong giấc ngủ sâu. 

Đối với loài kiến, tình trạng ngủ ngắn của con thợ chính là nhân tố giúp con chúa có cuộc sống yên bình và lâu dài. Nhiệm vụ của kiến thợ là cung cấp thức ăn và bảo vệ kiến chúa cùng đàn con mà con chúa sinh ra. Vì gánh vác trách nhiệm nặng nề và làm việc vất vả nên kiến thợ chỉ sống được vài tháng (tối đa là 6 tháng), trong khi tuổi thọ của kiến chúa có thể lên tới 6 năm. 

Con chúa của một số loài kiến khác có thể sống tới 45 năm.

>>>Liên hệ tư vấn diệt Kiến<<<

CÔNG TY CỔ PHẦN PCS VIỆT NAM

Trụ sở chính: Số 15 ngách 99/85/6 Đức Giang, Thượng Thanh, Long Biên, Hà Nội

Điện thoại: 04 668 22688 - Fax: 04.367 63381 – DĐ. 090.365.4888

Website : VietNamPCS.com

>>>Từ khóa tìm kiếm trên Google<<<

Diệt mối PCS Việt Nam

Diệt gián PCS Việt Nam

Diệt chuột PCS Việt Nam

Diệt muỗi PCS Việt Nam

Diệt kiến PCS Việt Nam

Diệt côn trùng PCS Việt Nam